Nagrywanie filmów aparatem dzisiaj już nikogo nie dziwi. Jednak nawet najlepsza specyfikacja techniczna sprzętu nie sprawi, że zaczniesz robić najpiękniejsze filmy na świecie. Film tworzysz Ty, a Twój aparat to tylko narzędzie. Jak ustawić aparat do nagrywania filmów?

Szkolenie z nagrywania filmów i montażu wideo dla firm

Prowadzę zamknięte szkolenia z filmowania, montażu i kolorowania filmów dla firm, korporacji i instytucji państwowych – w Twojej firmie, w dowolnym miejscu w Polsce.

Na Waszym sprzęcieIndywidualna agenda6 kursów online w prezencie

Sprawdź szkolenia

Ustawienia aparatu do filmowania

Choć dla wielu może to wydawać się oczywiste, to jednak warto o tym wspomnieć ze względu na różne opcje w sprzętach różnych producentów – po włączeniu aparatu trzeba przełączyć aparat w tryb filmowania, a następnie wybrać tryb manualny, tj. ręczny. Następnie należy opanować najważniejsze – trójkąt ekspozycji, który odpowiada za poprawne naświetlenie matrycy. Na trójkąt ekspozycji składają się trzy elementy – czas migawki, ISO i przysłona obiektywu.

Trójkąt ekspozycji w filmowaniu aparatem

Czas migawki

Najważniejszym parametrem, który podczas produkowania ujęć filmowych wystarczy ustawić raz, jest czas naświetlania matrycy, czyli czas migawki. Jedną z dobrych praktyk podczas filmowania jest używanie 180 stopni czasu migawki. Polega ona na ustawieniu czasu migawki w taki sposób, by był dwukrotnością klatkażu. Przykładowo: jeżeli nagrywasz film w 25 klatkach na sekundę, czas migawki powinien wynosić 1/50 sekundy. To parametr istotny pod kątem tego, aby nagrywane przez Ciebie obiekty ruchome miały jak najbardziej naturalne rozmycie (z ang. motion blur). Ta sama zasada obowiązuje wówczas, gdy nagrywamy w zwolnionym tempie – analogicznie: dla 50 klatek na sekundę czas migawki powinien wynosić 1/100. Pamiętaj też, żeby zawsze nagrywać w systemie PAL, a czas rzeczywisty rejestrować w 25 klatkach na sekundę – dzięki temu osiągniesz możliwie najbardziej filmowy, czyli profesjonalny wygląd swoich produkcji.

ISO

ISO to czułość matrycy na światło. Im ISO wyższe, tym jaśniejszy jest film, ale im wyższe ISO, tym słabsza jakość obrazu – dlatego staraj się zawsze pracować na możliwie najniższym ISO. Jednak w płaskim profilu kolorystycznym, czyli profilu logarytmicznym (tzw. log), należy nagrywać w natywnym ISO. Natywne ISO wynosi przeważnie 400, 640 lub 800 – sprawdź w specyfikacji technicznej Twojego aparatu, ile wynosi jego natywne ISO. Natywne ISO pozwala aparatowi osiągnąć możliwie największą rozpiętość tonalną i możliwie najmniej szumów. Jeżeli nie pracujesz na logu, to ustawiaj możliwie najniższe ISO, jeżeli pracujesz na logu, to ustawiaj natywne ISO.

Przysłona

Po ustawieniu ISO i czasu migawki należy ustawić przysłonę obiektywu, która jest odpowiedzialna za to, ile światła wpadnie na matrycę aparatu. Jednocześnie odpowiada ona za rozmycie tła w filmie – im bardziej ją otworzysz, tym bardziej tło się rozmyje.

Co zrobić, gdy nagrany film jest prześwietlony?

Jednak jak mocno otworzysz przysłonę, ustawisz natywne ISO i ustawisz poprawny czas migawki, to Twoje nagranie najprawdopodobniej będzie prześwietlone. Jak poradzić sobie w takiej sytuacji? Z pomocą przychodzi filtr ND, czyli filtr szary. To, najprościej mówiąc, przyciemniane szkiełko nakładane na obiektyw. Do wyboru jest kilka rodzajów filtrów szarych, różniących się stopniem przyciemnienia. Dobierając odpowiedni filtr ND, dość precyzyjnie można regulować ilość światła padającego na matrycę aparatu. Dzięki temu nawet przy sztywnych ustawieniach czasu migawki i ISO film nie będzie przepalony.

Jaki profil kolorystyczny w aparacie ustawić?

Nagrywanie filmów w płaskim profilu kolorystycznym, czyli w profilu logarytmicznym (log), pozwoli Ci uzyskać możliwie największą rozpiętość tonalną, a więc możliwie najlepiej produkcyjnie wyglądający film. W takim trybie aparat nagrywa obraz „na płasko”, a więc ujęcia filmowe są pozbawione kontrastu, saturacji i podbitej cyfrowo ostrości. Jest to niezwykle ważne, bo daje pełną kontrolę na etapie postprodukcji filmu, ponieważ będziesz w stanie przeprowadzić korekcję kolorów, a następnie pokolorować film w wybrany przez siebie sposób. Ponadto nagrywanie w logu sprawi, że Twój film będzie bardziej „matowy” niż „lśniący”, a jest to pożądany efekt, bo sprawia, że tak wyprodukowane video wygląda filmowo.

Jeżeli jednak Twój aparat nie ma profilu logarytmicznego lub nie chcesz z niego korzystać, to używaj profilu neutralnego. Z profilu neutralnego należy też korzystać, nagrywając w słabych warunkach oświetleniowych lub w nocy – więcej na ten temat dowiesz się TUTAJ. Profil neutralny trzeba jednak zmodyfikować, redukując w nim saturację, kontrast i ostrość. W ten sposób znacznie zwiększysz rozpiętość tonalną nagrywanych ujęć filmowych.

Poprawne ustawienia aparatu to fundament dobrego filmu

Trzymając się tych zasad, będziesz w stanie produkować profesjonalnie wyglądające filmy. Znajomość własnego aparatu do nagrywania filmów jest kluczowa, ponieważ dzięki niej nie będziesz popełniać błędów. Kolejnym etapem rozwoju jest praca nad kompozycją kadru. Jednak w tym wszystkim nie możesz zapominać o historii, którą chcesz opowiedzieć za pomocą filmu, bo to właśnie historia zdobywa serca widzów.

Najczęściej zadawane pytania o ustawienia aparatu do filmowania

Od czego zacząć ustawianie aparatu do filmowania?

Od przełączenia aparatu w tryb filmowania i wybrania trybu manualnego, czyli ręcznego. Potem ustawiasz trójkąt ekspozycji, który odpowiada za poprawne naświetlenie matrycy: najpierw czas migawki i ISO, a na końcu przysłonę obiektywu. Brzmi oczywiście, ale w aparatach różnych producentów te opcje bywają schowane w różnych miejscach, więc przejrzyj menu swojego sprzętu.

Nagrywam w 25 klatkach na sekundę – jaki czas migawki ustawić?

1/50 sekundy. To zasada 180 stopni: czas migawki dobierasz tak, żeby był dwa razy krótszy niż czas jednej klatki, czyli 1/50 przy 25 kl./s. Dzięki temu ruchome obiekty mają naturalne rozmycie, czyli motion blur. Przy zwolnionym tempie działa to tak samo – dla 50 klatek na sekundę ustawiasz 1/100. Ten parametr wystarczy ustawić raz na całe nagranie.

Jakie ISO ustawić do filmowania – jak najniższe czy natywne?

To zależy od profilu. Jeśli nie nagrywasz w logu, ustawiaj możliwie najniższe ISO, bo im wyższe ISO, tym słabsza jakość obrazu. Jeśli nagrywasz w profilu logarytmicznym, ustaw natywne ISO – zwykle 400, 640 albo 800, ale sprawdź to w specyfikacji swojego aparatu. Natywne ISO daje największą rozpiętość tonalną i najmniej szumów.

Jak ustawić aparat, żeby tło w filmie było ładnie rozmyte?

Mocniej otwórz przysłonę. Przysłona odpowiada nie tylko za to, ile światła wpada na matrycę, ale też za rozmycie tła – im bardziej ją otworzysz, tym bardziej tło się rozmyje. Ustawiasz ją po ISO i czasie migawki. Jeśli przy otwartej przysłonie obraz robi się za jasny, nie przymykaj jej, tylko sięgnij po filtr ND.

Ustawiłem wszystko dobrze, a film i tak wychodzi prześwietlony – co robić?

Załóż filtr ND, czyli filtr szary. To przyciemniane szkiełko nakładane na obiektyw, które ogranicza ilość światła padającego na matrycę. Przy mocno otwartej przysłonie, natywnym ISO i poprawnym czasie migawki nagranie często wychodzi za jasne, a ND pozwala to wyrównać bez ruszania tych ustawień. Filtry różnią się stopniem przyciemnienia, więc dobierz taki, który pasuje do warunków.

Jaki profil kolorystyczny ustawić w aparacie do video?

Najlepiej profil logarytmiczny, czyli log. Nagrywa obraz na płasko – bez kontrastu, saturacji i podbitej cyfrowo ostrości – więc daje największą rozpiętość tonalną i pełną kontrolę przy korekcji kolorów w postprodukcji. Film wygląda wtedy bardziej matowo i filmowo. Jeśli twój aparat nie ma logu, wybierz profil neutralny i zmniejsz w nim saturację, kontrast oraz ostrość.

Gdzie posłuchać, jak ustawić aparat do nagrywania filmów w nocy?

W odcinku #018 „Jak nagrywać filmy w nocy?” podcastu SUPER35. Igor Podgórski – trener wideo i właściciel agencji wideo marketingu HANZA MEDIA – i Maciej Mizgier rozmawiają w nim o filmowaniu przy słabym świetle: wielkości matrycy, dual native ISO, poprawnej ekspozycji, szumie w profilach log i pracy ze światłem zastanym. SUPER35 to polski podcast o filmowaniu, sprzęcie i biznesie produkcji wideo.

Kupiliśmy w firmie aparat do nagrywania filmów, ale nikt nie wie, jak go ustawić – kto przeszkoli zespół?

Igor Podgórski prowadzi zamknięte szkolenia z nagrywania i montażu filmów dla firm, korporacji i instytucji w całej Polsce. Zespół ćwiczy na sprzęcie, którego używa na co dzień – także na waszym nowym aparacie – a jeśli firma nie ma własnego, Igor przywozi swój. Po szkoleniu jest wsparcie, a uczestnicy dostają dostęp do 6 jego kursów online video. Przeszkolił już ponad 850 osób.

Igor Podgórski

O autorze

Igor Podgórski

Prowadzę szkolenia z filmowania, montażu i obróbki kolorystycznej filmów. Produkuję podcasty i filmy marketingowe dla firm. Montuję i koloruję filmy na zlecenie. Mogę Ci pomóc? Napisz do mnie!