W tym odcinku podcastu…
Dzięki aparatom próg wejścia w branżę wideo jest na tyle niski, że bariera sprzętowa już praktycznie nie istnieje, bo jesteś w stanie produkować profesjonalne filmy komercyjne, nie kupując i nie wynajmując kamery wartej kilkadziesiąt czy nawet kilkaset tysięcy złotych. Jakie możliwości powinien posiadać aparat, który z powodzeniem nada się do realizacji “poważniejszych” projektów wideo? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w tym odcinku podcastu SUPER35.
Partnerem tego odcinka jest Cyfrowe.pl, największy sklep specjalistyczny dla fotografów i filmowców.
Słuchaj na
SUPER35 to podcast Igora Podgórskiego o biznesie w branży produkcji wideo. Wszystkie odcinki znajdziesz tutaj.
Szkolenie z nagrywania i montażu filmów dla firm w całej Polsce
Prowadzę zamknięte szkolenia stacjonarne z nagrywania, montażu i kolorowania filmów dla firm, korporacji i instytucji państwowych z dojazdem na wybrany termin.
Na Waszym sprzęcieIndywidualna agenda6 kursów online w prezencie
Transkrypcja odcinka
Kodeki – co odróżnia aparat profesjonalny od amatorskiego?
Igor: W odcinku pt. “Jak zacząć pracę w branży produkcji wideo?” mówiliśmy, że próg wejścia w branżę dzisiaj jest nieco niższy niż jeszcze kilka lat temu, głównie z tego powodu, że dzisiaj z powodzeniem możemy produkować dobrej jakości filmy za pomocą aparatów. W tym odcinku skupimy się na tych profesjonalnych funkcjach, które ułatwiają nam pracę podczas kręcenia filmów. Najważniejszą kwestią, która odróżnia aparaty, które stawiamy na półce profesjonalnej od tych, które stawiamy na półce amatorskiej są kodeki. To właśnie dzięki kodekom jesteśmy w stanie osiągnąć znacznie wyższą jakość produkcyjną naszych filmów, ponieważ kodeki odpowiadają za ilość informacji, jakie znajdują się na każdej klatce wyprodukowanego filmu i mamy tutaj na myśli bitrate, czyli to, ile informacji zawiera każda klatka filmu, ale też liczbę kolorów, ponieważ sporo osób nie zdaje sobie z tego sprawy, że są aparaty, które nagrywają obraz 8-bitowy, ale też są takie, które nagrywają od razu 10-bitowy, a już nawet są na rynku aparaty, które nagrywają obraz 12-bitowy.
8 bit czy 10 bit – czym się różnią?
Maciej: Jeżeli zaczynamy naszą przygodę z wideofilmowaniem, to liczy się dla nas tylko i wyłącznie rozdzielczość, w jakiej jesteśmy w stanie nagrywać, a dopiero później, kiedy zaczynamy zdobywać wiedzę bardziej specjalistyczną zaczynamy słyszeć o tych skrótach 8-bit, 10-bit i tutaj chcielibyśmy wam podpowiedzieć, co to jest, a także obalić pewien mit, z którym ja się spotkałem na grupach, czyli że właśnie 8-bit to jest 256 kolorów, a 10-bit to jest kolorów 1024. Po części jest to prawdą, a po części nie jest prawdą, bo owszem chodzi o odcienie kolorów, ale nie jest to 256 kolorów, tylko to jest 256 odcieni koloru czerwonego, 256 odcieni koloru zielonego i 256 odcieni koloru niebieskiego, co nam łącznie daje ponad 16 milionów odcieni kolorów, także to nie jest tak, że to jest 256 kolorów i to jest tyle.
Czym się różnią te 8-bit od tych 10-bit? Po obróbce materiału 8-bit czasem jesteśmy w stanie na materiale, przeważnie w niebie dostrzec tak zwany banding, czyli to oddzielenie w takich pasach, warstwach tego koloru i to po prostu wygląda nieestetycznie i jest w stanie zrujnować nawet najlepsze nagranie.
Igor: Dokładnie tak, ponieważ na pierwszy rzut oka może się wydawać, że 256 od 1024 nie różni się zbyt dużo, ale zapominamy o tym, że to jest do potęgi trzeciej, więc ponad 16 milionów kontra ponad miliard to już jest różnica, która jest ogromna. No i właśnie dzięki temu, że nagrywamy na przykład nasz materiał w 10 bitach, to przejście pomiędzy odcieniami różnych kolorów jest po prostu bardziej płynne. Jeżeli nasz obraz jest nagrywany przynajmniej w 10 bitach, to podczas obróbki kolorystycznej w programie do montażu jesteśmy w stanie z tego obrazka wycisnąć znacznie więcej, czyli możemy pchnąć tą zmianę wręcz do granic i jakość tego obrazu, czyli właśnie te 10-bit zapewnia nam to, że nie pojawiają się różnego rodzaju artefakty i ten obraz wciąż będzie jakościowy.
W przypadku 8-bit często niestety ten obraz zaczyna się rozpadać i teraz te artefakty właśnie występują. Chwilkę temu wspomniałem jeszcze o 12 bitach i to jest kwestia, która dotyczy głównie czystego odczytu z matrycy, czyli jest to obraz, który nie jest zakodowany przez kodek, ale jest to obraz, który jest zapakowany do pliku RAW, czyli surowego odczytu, ale o RAWach powiemy trochę więcej później.
Czym jest bitrate i czym różni się od bitów?
Maciej: Ja bym jeszcze chciał się tutaj cofnąć do tego bitrate, o którym wspomniałeś. Jest to ilość informacji, która jest rejestrowana w każdej sekundzie naszego nagrania i też ilość tych informacji będzie miała kluczowe znaczenie w momencie, kiedy dany materiał będziemy eksportować, ponieważ podczas jakiejkolwiek gradacji tego materiału wideo, czy to jest korekcja kolorów czy to jest jakakolwiek koloryzacja, to oczywiście wpływamy na ten obraz i coś tam z nim robimy. Jeżeli tych informacji mamy bardzo dużo, czyli ten bitrate jest spory i byliśmy w stanie nagrać tych informacji bardzo dużo do tego pliku, to jesteśmy w stanie go pchnąć bardzo daleko i dosyć dużo w nim pozmieniać, a w momencie kiedy ten bitrate był niski i tych informacji mamy bardzo mało, to jakiekolwiek wahnięcia powodują to, że powstają te artefakty.
Igor: Tutaj też podałeś bardzo ważną rzecz, czyli bitrate wyrażamy w megabitach na sekundę i też trzeba dodać, że bitrate to nie jest to samo co bity, czyli liczba kolorów, ponieważ sporo osób myli te dwa pojęcia z tego względu, że słówko bit występuje w obu przypadkach. Jeżeli chcesz celować w możliwie najwyższą jakość produkcyjną swoich filmów to zastanów się nad zakupem aparatu do filmowania, który oferuje kodeki co najmniej 10-bitowe.
Profil log i rozpiętość tonalna w produkcji wideo
Maciej: Następną kwestią, o której chcielibyśmy wam tutaj powiedzieć to jest log, czyli profil logarytmiczny. One mają swoje różne nazwy w zależności od producenta: c-log, s-log, itd. W internecie można wyszukać informacje profesjonalne, że krzywa, dzięki której odzyskamy jak najwięcej informacji z cieni, odzyskamy jak najwięcej informacji z jasnych partii kadru i oczywiście jest to prawda, aczkolwiek należy to, w mojej opinii, rozumieć trochę bardziej po chłopsku, czyli ustawiamy sobie ten profil logarytmiczny w naszym aparacie i nasz obraz, który widzimy w aparacie staje się taki trochę bardziej wyprany i dzięki temu jesteśmy w stanie uzyskać jak najwięcej informacji i przez to wyciągnąć te kolory w procesie postprodukcji.
Igor: W przypadku, kiedy zajmujemy się produkcją filmów komercyjnych to najczęściej powinniśmy stosować profil logarytmiczny z dwóch powodów. Pierwszym powodem jest to, że profil log zapewni nam możliwie największą rozpiętość tonalną, która jest moim zdaniem czynnikiem, który ma największy wpływ na jakość, bo dzięki nagrywaniu w logu mamy najwięcej informacji w najciemniejszych i jednocześnie w najjaśniejszych partiach kadru. Im ta rozpiętość jest wyższa, tym po prostu wygląda bardziej profesjonalnie. A druga rzecz to jest to, że możemy potem obrobić kolorystycznie ten obraz zgodnie z naszą wizją, ponieważ aparat czy kamera nie narzuca nam odgórnie kolorów i nie narzuca nam odgórnie kontrastu.
A dzięki temu my potem w postprodukcji możemy się tym zająć i dostarczyć naszemu klientowi obraz dostosowany do jego potrzeb, ponieważ samo kolorowanie pozwala nam też nadać konkretny klimat czy konkretne odczucia, jakie się wiążą z tym filmem i dobrą praktyką, jeżeli chodzi o korzystanie z profilu logarytmicznego, jest właśnie zestawienie go w parze z kodekiem 10-bitowym, ponieważ jeżeli chcemy coś nagrywać w logu i w kodeku 8-bitowym, to tutaj niestety mogą wystąpić artefakty. Natomiast, jeżeli nagrywamy w 10 bitach wzwyż, to sprzęt zapewni nam to, że ten obraz będzie wyglądał możliwie jak najlepiej.
Oversampling matrycy a ostrość obrazu
Maciej: Następną rzeczą jest rozdzielczość w samej matrycy. Ona jest istotna, ponieważ współczesne aparaty mają możliwość nadpróbkowania, czyli tak zwanego oversamplingu wideo, które jest nagrywane. Jeżeli taka matryca ma wysoką rozdzielczość 6K, 7K i weźmiemy taki obraz oversamplujemy do 4K, to ten obraz jest dużo ostrzejszy niż jak nagrywalibyśmy go na matrycy, która ma 4K.
Igor: Nadpróbkowanie matrycy daje nam to, że obraz jest znacznie bardziej wyrazisty, ostrzejszy. Dla niektórych osób to jest duża zaleta, dla niektórych jest nieco mniejsza, ale warto wziąć pod uwagę to, że jeżeli kupujemy aparat, którego matryca jest większa niż rozdzielczość wynikowa, to oczywiście jakość będzie po prostu lepsza. Wiele osób ocenia jakość obrazu przez jego ostrość, a w profesjonalnej produkcji wideo ostrość jest tak naprawdę najmniej istotna, ponieważ znacznie bardziej istotna jest rozpiętość tonalna, to ile sprzęt wypluwa kolorów. W profesjonalnej produkcji wideo ostrość jest elementem, nad którym twórcy chcą mieć kontrolę, więc bardzo często jest im na rękę to, że ten obraz nie jest tak cyfrowo krystalicznie ostry.
Nawet patrząc na to, co aktualnie dzieje się na rynku produkcji wideo, jakie są trendy, to wystarczy spojrzeć na YouTubie, że dużo ludzi dąży do tak zwanego film look’u, nie słowo film w tym określeniu odnosi się do taśmy produkcyjnej, na jakiej się nagrywa film i najpiękniejsze filmy pod kątem obrazu nie są tak cyfrowo bardzo ostre. W wielu przypadkach twórcy wolą mieć kontrolę i ewentualnie w postprodukcji troszeczkę doostrzyć ten obraz, jeżeli chcą, aby taki był, bo kamera im tego nie narzuca z góry. Natomiast żyjemy w takich czasach, że bardzo często te aparaty mają rozdzielczość znacznie wyższą, jeżeli chodzi o matrycę i nie ma w tym absolutnie nic złego, tym bardziej, że nagrywając w profilu logarytmicznym natywnie ostrość jest ustawiona na 0.
Jeżeli nagrywamy w jakimkolwiek innym profilu kolorystycznym, np. w profilu standardowym, to wystarczy wejść w jego modyfikacje i się przekonać, że tam ostrość jest sztucznie cyfrowo podbita. Jeżeli mówimy tutaj o ostrości matrycy, to jest kwestia zupełnie inna, więc też miejcie to na uwadze. Nagrywając w profilu logarytmicznym zostawcie tą ostrość na 0. A jeżeli ona nie będzie wam odpowiadać i będzie jej za mało, to zawsze pamiętajcie, że w programach do edycji może się lekko ruszyć suwakiem i troszeczkę tej ostrości tam wrzucić. Skoro już tak się rozgadaliśmy na temat profesjonalnej produkcji wideo, to tutaj musimy wspomnieć o tym, że aparaty, które można zakwalifikować właśnie do takich, które służą do bardziej zaawansowanych projektów, posiadają równie zaawansowane możliwości pod kątem monitorowania nagrywanego materiału i tutaj mamy na myśli to, że wiele aparatów dzisiaj ma już takie podstawowe funkcje jak zebra czy focus peaking.
Focus peaking, zebra i false color – monitorowanie obrazu
Maciej: Focus peaking jest to nic innego, jak potwierdzenie ostrości w kadrze poprzez narzucenie takich czerwonych kropek (lub białych, zielonych, niebieskich, w zależności od producenta twojego sprzętu) i działa to w ten sposób, że jeżeli manualnie sobie ustawiamy ostrość na obiektywie, to jeżeli trafimy ostrością, to pojawiają nam się czerwone kropki na obiekcie.
Igor: Czyli jest to narzędzie, które pozwala nam monitorować to, gdzie aktualnie ustawiona jest ostrość w naszym kadrze. Zebra to jest narzędzie, które pozwala nam monitorować jasność obrazu, czyli po prostu jego ekspozycję. W momencie, kiedy ta ekspozycja ustawiona jest poprawnie, nie widzimy nic, a jeżeli jest ustawiona niepoprawnie, czyli gdzieś w jakimś momencie przepalamy ten kadr, to pojawiają się takie znaki, jak gdyby zebra, czyli białe i czarne paski w tym miejscu, w którym obraz jest przepalony. Mówiąc o monitorowaniu nagrywanego materiału jest jeszcze jedna funkcja, która jest dość powszechna, jeżeli mówimy o kamerach.
W aparatach występuje sporadycznie. Mowa tutaj o false color. Jest to chyba najbardziej przydatna i taka praktyczna funkcja, która pozwala nam kontrolować naświetlenie, czyli ekspozycję naszego kadru w taki sposób, że konkretne kolory, które wyświetlają się jako taka forma nakładki na obraz, który się widzi, reprezentują konkretny poziom naświetlania w wartościach IRE. IRE to jest nic innego, jak skala, która nam reprezentuje czystą czerń, przechodzi przez średnie tony aż dochodzi do czystej bieli, czyli od najciemniejszej i do najjaśniejszej partii naszego kadru. To działa w bardzo prosty sposób: jeżeli coś jest przepalone, te partie nam się świecą na czerwono, jeżeli coś jest niedoświetlone, to te partie podświetlają nam się na fioletowo. Oczywiście jest szereg barw, które są pomiędzy, ale to już możecie sobie we własnym zakresie sprawdzić jak dokładnie działa false color.
Wejście XLR i mapowanie przycisków w aparacie
Maciej: Fajną funkcją aparatu jest możliwość podłączenia zewnętrznego interfejsu XLR pod stopkę, pod którą montuje się lampy błyskowe w aparatach. Jest to bardzo fajne, bo jesteśmy w stanie dzięki temu zabiegowi uzyskać możliwości profesjonalnego audio, również w aparacie. Mnie osobiście bardzo się podoba ten trend, czyli to, że producenci sprzętu idą właśnie w tę stronę, ponieważ jeszcze kilka lat temu wybór pomiędzy aparatem a kamerą sprowadzał się głównie do tego, że kamera ma interfejs audio.
Igor: Ja się zdecydowałem na kamerę głównie dlatego, żeby w studio móc podłączyć sobie profesjonalny mikrofon po XLR i dzięki temu produkować znacznie lepszej jakości audio, a trzeba powiedzieć wprost, że aparaty przedwzmacniacze mają po prostu fatalne, dlatego producenci mikrofonów bardzo często obchodzą to w taki sposób, że przedwzmacniacze są montowane bezpośrednio w mikrofonach czy w mikroportach, a z samego aparatu pozyskujemy czysty sygnał. Natomiast, jeżeli mamy możliwość podłączenia interfejsu XLR bezpośrednio do aparatu, to pozwala nam do tego aparatu podłączyć mikrofony na XLR, co wcześniej nie było możliwe.
Maciej: Kolejny temat – mapowanie przycisków na aparacie. Na kamerach jest to rzecz, która jest spotykana od dawna, specjalne przyciski do wszystkiego, można je przemapować i ustawić, jak się chce. Jeszcze do niedawna na aparatach nie było aż takiej możliwości. Były dwa przyciski mapowalne, do których mogliśmy dopasować sobie nasze ustawienia, ale na szczęście pojawiają się aparaty od kilku lat na rynku, w których jesteśmy w stanie przemapować praktycznie wszystkie przyciski pod nasze konkretne upodobanie i pod nasz styl pracy.
Igor: W nowszych korpusach też pojawiło się tych przycisków nieco więcej, a samo oprogramowanie pozwala nam do dowolnego przycisku sobie przypisać dowolną funkcję i jest to uzależnione od tego, w jakim trybie aktualnie jesteśmy. Jeżeli jesteśmy w trybie fotograficznym, to wtedy te przyciski mogą działać w inny sposób, natomiast jeżeli przełączamy się w tryb filmowania, to wtedy te przyciski działają w inny sposób. Przechodzimy na naprawdę profesjonalny grunt i wrócimy do kodeków, ale też specjalnie rozdzieliliśmy temat kodeków od tematu, który poruszymy w tym momencie, ponieważ jest to nieco inna kwestia, a dokładnie – warto zwrócić uwagę na to, czy aparat wewnętrznie, czyli na kartę pamięci, może nagrywać w kodeku ProRes albo czy może nagrywać w RAW.
Jeżeli wchodzicie w profesjonalny segment tego rynku, to bardzo często jest tak, że klient z góry narzuca, że materiał ma być wyprodukowany w ProRes albo ma być wyprodukowany w RAW i raczej nie przekonają go argumenty, że nagram wszystko w H.265, a potem sobie jakimś programem przekonwertuję do ProRes, ponieważ nie jest to to samo.
ProRes i RAW – nagrywanie wewnętrzne czy na rekorder?
Maciej: Ważną kwestią jest to, że jeżeli zamierzacie profesjonalnie zająć się kręceniem filmów, to może pojawić się taki przypadek, że to nie wy będziecie montować ten film, tylko będziecie samym operatorem, a ktoś od was będzie chciał materiał. Jeżeli planujecie tego typu działania i spodziewacie się, że może coś takiego w przyszłości wystąpić, to żeby od razu przezornie zakupić sprzęt, który jest w stanie dostarczyć to, co ten klient będzie chciał.
Igor: ProRes faktycznie jest standardem, jeżeli chodzi o profesjonalną półkę, jeżeli mówimy o produkcji wideo, ale ProRes też ma taką zaletę, że jest to kodek specjalnie zaprojektowany do edycji, czyli do obróbki materiału, który jest w tym kodeku i to się wiąże z tym, że prawie każdy komputer jest w stanie bez większych problemów obsłużyć ten kodek, ponieważ jest to kodek niskokompresowany, w przeciwieństwie do typowo aparatowych H.264 czy H.265.
Maciej: Jeżeli twój wymarzony aparat nie ma opcji wewnętrznego nagrywania ProRes ani RAW, to nie jest do końca wszystko stracone, bo większość współczesnych aparatów ma możliwość wypuszczenia sygnału, żebyś mógł na rekorder nagrać sobie ProRes albo RAW i wtedy można powiedzieć, że jesteś uratowany, bo wystarczy, że dokupisz sobie taką nagrywarkę dyskową i już wtedy możesz nagrywać sobie to w ProRes, pomimo tego, że twój aparat do tej pory takiej funkcji nie posiadał.
Zalety i wady nagrywania w RAW
Igor: Natomiast, jeżeli chodzi o nagrywanie RAW bezpośrednio na rekorder, to tutaj sytuacja nie jest tak oczywista, ponieważ akurat w tym konkretnym przypadku aparat musi wypuszczać konkretny sygnał i to jest bardzo ważne, ponieważ wiele osób myśli, że kupi rekorder, podepnie go po HDMI do aparatu i to, że tam rekorder ma możliwość nagrywania w RAW sprawi, że będziemy mogli nagrywać w RAW. Tak nie jest, ponieważ rekorder musi się w odpowiedni sposób skomunikować z aparatem, więc jeżeli aktualnie planujesz zakup nowego aparatu i myślisz o tym, aby w przyszłości przejść na ekosystem RAW, to musisz koniecznie w specyfikacji takiego aparatu sprawdzić, czy wypuszcza on sygnał RAW po HDMI.
Najprościej tłumacząc RAW to jest czysty odczyt z matrycy aparatu, który pozwala nam potem w postprodukcji w programie do montażu zmienić ISO czy balans bieli. RAWy troszeczkę rozleniwiają na planie zdjęciowym, ponieważ mniej musimy się przejmować poprawnymi ustawieniami, jeżeli chodzi o balans bieli, który przy klasycznym kodeku w postprodukcji jest dość trudny do naprawienia, oczywiście jeżeli materiał został nagrany niepoprawnie. Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że z RAWami nie jest tak kolorowo. Po pierwsze, RAWy są bardzo ciężkie, czyli dosłownie kilka sekund nagrania w RAW w 4K potrafi ważyć kilkadziesiąt GB, więc to się wiąże z tym, że kilkuminutowy projekt może na waszym dysku ważyć nawet 4 TB.
Druga rzecz jest taka, że z racji tego, że to jest czysty odczyt z matrycy, całkowicie pomijamy klasyczne kodowanie, a więc taki materiał posiada wiele szumów, ponieważ na etapie kodowania aparaty dodają troszeczkę redukcji szumów, w tym przypadku tego nie ma, więc tych szumów jest sporo w najciemniejszych partiach kadru, co się wiąże z tym, że najczęściej musimy potem taki materiał odszumić w postprodukcji, chyba że ten szum jest nam na rękę. Nagrywanie w RAW, kiedy jest dość ciemno, nie zawsze jest dobrym pomysłem i kolejna rzecz, o której trzeba wiedzieć, jeżeli nagrywamy w RAW, czyli mamy czysty odczyt z matrycy, aparat całkowicie pomija nam korekcję obiektywu, czyli jeżeli stosujemy szerokie obiektywy, które natywnie współpracują z korpusem naszego aparatu, to w tym przypadku niektóre ściany mogą być trochę krzywe. Te rzeczy mają na tyle duży i negatywny wpływ na sam obraz, że z RAW trzeba korzystać rozsądnie. Na koniec zostawiliśmy mocowanie obiektywu, jakie posiada korpus aparatu, który planujesz zakupić.
Mocowanie obiektywu – na co zwrócić uwagę przed zakupem aparatu?
Maciej: Chodzi nam o to, czy na ten korpus, mocowanie jest dostępne wiele obiektywów, które ciebie interesują i czy te obiektywy będą w przyszłości wydawane, żeby nie było takiej sytuacji, że dowiadujesz się, że na chwilę obecną jest 5 obiektywów na ten aparat a następne będą wychodziły w przeciągu następnych 8 lat. Może się zdarzyć taka sytuacja, że będziesz chciał na to mocowanie kupić sobie oryginalny obiektyw i on będzie kosztował 15 tysięcy, a są dostępne zamienniki, ale nie na twoje mocowanie, czyli na twój aparat. Niejednokrotnie zdarza się tak, że na jeden aparat jest dostępnych mnóstwo obiektywów firm trzecich i te obiektywy są dużo tańsze, optyką też dobre.
Przed zakupem aparatu warto jest się zorientować, jak wygląda sytuacja na dany moment, czyli co dany producent ma w ofercie, jeżeli mówimy o obiektywach, ale też warto jest się zorientować, jakie są adaptery i przejściówki, bo część z was pewnie też chciałaby iść w obiektywy filmowe i dlatego trzeba się zorientować, czy taki obiektyw filmowy danego producenta możesz w ogóle podpiąć do swojego potencjalnego aparatu.
Najczęściej zadawane pytania o aparat do profesjonalnej produkcji wideo
Jaką specyfikację powinien mieć aparat do profesjonalnej produkcji wideo?
W odcinku #032 podcastu SUPER35 Igor Podgórski i Maciej Mizgier za najważniejsze uznają kodeki – co najmniej 10-bitowe i z wysokim bitrate. Liczą się też: profil logarytmiczny, matryca o wyższej rozdzielczości niż wynikowa (oversampling), narzędzia do monitorowania obrazu, takie jak focus peaking, zebra i false color, możliwość podłączenia interfejsu XLR, mapowanie przycisków, nagrywanie w ProRes lub RAW – wewnętrznie albo na rekorder – oraz mocowanie z dobrym wyborem obiektywów.
Czym różni się nagrywanie w 8 bitach od 10 bitów?
Maciej Mizgier obala w podcaście SUPER35 popularny mit: 8 bit to nie 256 kolorów, tylko 256 odcieni na każdy z kanałów – czerwony, zielony i niebieski – co daje ponad 16 milionów odcieni. W 10 bitach jest ich 1024 na kanał, czyli łącznie ponad miliard. Dzięki temu przejścia tonalne są płynniejsze, a materiał video można mocniej obrabiać kolorystycznie bez artefaktów; w 8 bitach po obróbce często pojawia się banding, np. na niebie.
Co to jest bitrate i czym różni się od bitów?
Bitrate to ilość informacji rejestrowana w każdej sekundzie nagrania, wyrażana w megabitach na sekundę. Im jest wyższy, tym dalej można „pchnąć” materiał przy korekcji kolorów i koloryzacji; przy niskim bitrate każda zmiana szybciej powoduje artefakty. Igor Podgórski zwraca uwagę w odcinku #032, że wiele osób myli bitrate z bitami – te drugie oznaczają liczbę kolorów, a słowo „bit” po prostu występuje w obu pojęciach.
Czy warto nagrywać w profilu log?
Według Igora Podgórskiego przy produkcji filmów komercyjnych najczęściej tak – log daje największą rozpiętość tonalną, czyli najwięcej informacji w cieniach i światłach, a aparat nie narzuca kolorów ani kontrastu, więc obraz można potem dopasować do wizji i potrzeb klienta. Dobra praktyka to łączenie logu z kodekiem co najmniej 10-bitowym, bo log w 8 bitach może dawać artefakty. W profilu log ostrość jest natywnie ustawiona na 0 i warto ją tak zostawić.
Czym są focus peaking, zebra i false color?
To narzędzia do monitorowania obrazu w aparacie. Focus peaking zaznacza kolorowymi kropkami miejsca, na które trafia ostrość przy ręcznym ostrzeniu. Zebra pokazuje biało-czarne paski tam, gdzie obraz jest przepalony. False color – powszechny w kamerach, rzadszy w aparatach – nakłada na obraz barwy odpowiadające poziomom naświetlenia w skali IRE, np. czerwień dla prześwietleń i fiolet dla niedoświetleń. Igor Podgórski uważa go za jedną z najbardziej praktycznych funkcji przy nagrywaniu wideo.
ProRes czy RAW – w czym nagrywać profesjonalne filmy?
ProRes to standard profesjonalnej produkcji – kodek niskokompresowany, zaprojektowany do edycji, który obsłuży prawie każdy komputer. W podcaście SUPER35 prowadzący zaznaczają, że klienci z profesjonalnego segmentu często z góry wymagają ProRes lub RAW, a późniejsza konwersja z H.265 to nie to samo. Jeśli aparat nie nagrywa ich wewnętrznie, można użyć zewnętrznego rekordera – ale do RAW aparat musi wypuszczać sygnał RAW po HDMI, co trzeba sprawdzić w specyfikacji.
Jakie są wady nagrywania video w RAW?
RAW to czysty odczyt z matrycy, który pozwala w postprodukcji zmienić ISO i balans bieli, ale Igor Podgórski wymienia w odcinku #032 trzy minusy. Pliki są bardzo ciężkie – kilkuminutowy projekt może zająć nawet 4 TB. Materiał jest bardziej zaszumiony, bo pomija redukcję szumów z etapu kodowania, więc RAW w ciemnych warunkach nie zawsze ma sens. Aparat pomija też korekcję obiektywu, przez co przy szerokich szkłach ściany mogą wyglądać na krzywe.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze mocowania obiektywu w aparacie?
Maciej Mizgier radzi przed zakupem aparatu sprawdzić, ile obiektywów jest dostępnych na dane mocowanie i czy producent będzie wydawał kolejne. Ważna jest też oferta firm trzecich – ich obiektywy bywają dużo tańsze i optycznie dobre, ale nie na każde mocowanie. Jeśli myślisz o obiektywach filmowych, sprawdź także dostępne adaptery i przejściówki, żeby wiedzieć, czy dane szkło w ogóle podepniesz do swojego aparatu.
Jaki podcast o sprzęcie do profesjonalnej produkcji wideo warto posłuchać?
Warto posłuchać odcinka #032 „Jaką specyfikację powinien mieć aparat do profesjonalnej produkcji wideo?” podcastu SUPER35 – polskiego podcastu o filmowaniu, sprzęcie i biznesie produkcji video, który prowadzi Igor Podgórski, trener wideo i właściciel agencji wideo marketingu HANZA MEDIA, razem z Maciejem Mizgierem. Prowadzący tłumaczą kodeki, bity, bitrate, log, RAW i ProRes oraz funkcje aparatu, które ułatwiają pracę na planie.
Gdzie firma może nauczyć zespół nagrywać filmy na własnym sprzęcie?
Igor Podgórski, prowadzący podcast SUPER35, organizuje zamknięte szkolenia z nagrywania i montażu filmów wyłącznie dla firm, korporacji i instytucji – nie dla osób prywatnych – na terenie całej Polski. Zajęcia odbywają się na sprzęcie, którego zespół używa na co dzień, a jeśli firma go nie ma, Igor przywozi swój. Po szkoleniu zapewnia wsparcie, a uczestnicy dostają w prezencie dostęp do 6 jego kursów online. Przeszkolił już ponad 850 osób.