Podczas filmowania trzeba brać pod uwagę szereg aspektów, które mogą wpłynąć na jakość nagrywanego materiału. Dobierając odpowiedni sprzęt i ustawienia do okoliczności nagrywania, i tak mogą pojawić się przeszkody, na które filmowiec ma ograniczony wpływ. Taką przeszkodą jest między innymi aberracja chromatyczna.
Szkolenie z nagrywania i montażu filmów dla firm w całej Polsce
Prowadzę zamknięte szkolenia stacjonarne z nagrywania, montażu i kolorowania filmów dla firm, korporacji i instytucji państwowych z dojazdem na wybrany termin.
Na Waszym sprzęcieIndywidualna agenda6 kursów online w prezencie
Zjawisko aberracji chromatycznej
Aberracja chromatyczna to wada optyczna obiektywu, która – mówiąc czysto fizycznie – jest wynikiem odmiennej wartości załamania światła w soczewce obiektywu w zależności od długości fali świetlnej. Zarówno w fotografii, jak i na ujęciach wideo, objawia się kolorową poświatą wokół nagrywanych obiektów. Poświata ta pojawia się dlatego, że długość fali świetlnej wpływa na chromatyczność, czyli poprawność kolorów odczytywanego obrazu.
Aberracja chromatyczna a jakość obrazu
Wspomniałem już o kolorowej poświacie wokół filmowanych obiektów, czyli najczęściej fioletowych, zielonych i niebieskich konturach wokół postaci i innych elementów w kadrze. Występuje zazwyczaj na styku ciemnych i jasnych elementów kadru. Aberracja chromatyczna wpływa również na ostrość obrazu. Podczas nagrywania powoduje trudność w ustawieniu ostrości dla wszystkich kolorów w kadrze, co wymusza konieczność wyboru kolorów do wyostrzenia.
Jak usunąć efekt aberracji chromatycznej?
Aberracja chromatyczna rzadziej pojawia się podczas stosowania dobrych obiektywów z krótszą ogniskową i przy ustawianiu mniejszego otworu przysłony obiektywu. Wady w ujęciach, które powoduje aberracja chromatyczna, można próbować korygować też za pomocą użycia specjalistycznej soczewki w obiektywie, która ma niski współczynnik załamania światła. Jednak nawet użycie takiego sprzętu nie gwarantuje całkowitej eliminacji zniekształceń. Coraz częściej też same aparaty i kamery posiadają funkcje, które niwelują wady optyki obiektywu – lecz nie każdy sprzęt ma takie możliwości i warto zwrócić na to uwagę podczas dokonywania zakupu aparatu. Skutki aberracji chromatycznej na nagraniu można próbować skorygować również w postprodukcji poprzez specjalnie stworzone do danego obiektywu profile korekcyjne lub poprzez ręczną korektę kolorów. Na rynku istnieją też wtyczki do najpopularniejszych programów do montażu filmów, które usuwają efekt aberracji chromatycznej.
Aberracja chromatyczna w filmie
Aberracja chromatyczna powoduje, że krawędzie obiektów są nieostre oraz mają nienaturalne kolory, zwłaszcza na styku kontrastów w ujęciu. Istnieje szereg metod, które pozwolą Ci skorygować ten niepożądany efekt. Należy jednak pamiętać, że aberracja chromatyczna może być też celowym zabiegiem artystycznym w filmie. Wprowadza nierealistyczną, nieco senną i bajkową poświatę kolorów. Wszystko zależy od zamysłu i wizji twórcy.
Najczęściej zadawane pytania o aberrację chromatyczną
Co to właściwie jest aberracja chromatyczna i jak ją rozpoznać na nagraniu?
To wada optyczna obiektywu, która wynika z tego, że soczewka różnie załamuje światło w zależności od długości fali. Na zdjęciach i w wideo widać ją jako kolorową poświatę wokół obiektów – najczęściej fioletowe, zielone albo niebieskie kontury wokół postaci i innych elementów kadru. Szukaj jej przede wszystkim na styku ciemnych i jasnych elementów ujęcia.
Na moich nagraniach widać fioletowe obwódki na krawędziach – jak uniknąć aberracji chromatycznej już przy nagrywaniu?
Postaw na dobry obiektyw, krótszą ogniskową i mniejszy otwór przysłony – wtedy aberracja chromatyczna pojawia się rzadziej. Pomóc może też obiektyw ze specjalistyczną soczewką o niskim współczynniku załamania światła, choć nawet ona nie gwarantuje całkowitej eliminacji zniekształceń. Część aparatów i kamer ma funkcje, które niwelują wady optyki – sprawdź to przed zakupem.
Czy aberrację chromatyczną da się usunąć w postprodukcji?
Tak, możesz próbować ją skorygować. Masz trzy drogi: profile korekcyjne stworzone specjalnie do danego obiektywu, ręczną korektę kolorów albo wtyczki do najpopularniejszych programów do montażu filmów, które usuwają ten efekt. Bezpieczniej jednak ograniczyć problem już na planie, wybierając dobry obiektyw i odpowiednie ustawienia, bo korekta gotowego nagrania video to tylko próba ratowania materiału.
Czy aberracja chromatyczna zawsze psuje film?
Nie zawsze. Zwykle to niepożądana wada, przez którą krawędzie obiektów są nieostre i mają nienaturalne kolory. Bywa jednak też celowym zabiegiem artystycznym – wprowadza nierealistyczną, nieco senną i bajkową poświatę kolorów. Wszystko zależy od zamysłu i wizji twórcy. Jeśli nie planowałeś takiego efektu, ogranicz go przy nagrywaniu wideo albo skoryguj w postprodukcji.
Gdzie posłuchać rozmowy o tym, jak wybrać dobry obiektyw do filmowania?
W odcinku #004 „Jaki obiektyw do filmowania aparatem kupić?” podcastu SUPER35. Igor Podgórski – trener wideo i właściciel agencji wideo marketingu HANZA MEDIA – i Maciej Mizgier rozmawiają w nim o tym, czy wybrać stałkę, czy zoom, obiektyw fotograficzny czy filmowy, o budowie obiektywu, różnicach w cenie oraz polecanych ogniskowych i modelach. SUPER35 to polski podcast o filmowaniu, sprzęcie i biznesie produkcji wideo.
Chcę, żeby mój zespół nagrywał firmowe filmy bez wpadek technicznych – kto szkoli z tego firmy?
Igor Podgórski prowadzi zamknięte szkolenia z nagrywania i montażu filmów dla firm, korporacji i instytucji w całej Polsce. Zespół ćwiczy na sprzęcie, którego używa na co dzień, a jeśli firma go nie ma, Igor przywozi swój. Po szkoleniu jest wsparcie, a uczestnicy dostają dostęp do 6 jego kursów online video. Przeszkolił już ponad 850 osób.
